De werkelijkheid van de virtuele wereld

15-03-2019 door Justine van den Berg

Afgelopen dagen zag ik (op afstand via internet) weer een aantal mooie voorbeelden van de inzet van virtual reality voorbij komen bij sessies op SXSW. De vraag is hoe we die virtuele wereld gaan gebruiken. En dat gaan we steeds vaker doen en ook met steeds bredere doelstellingen.

We spreken vaak over de virtuele werkelijkheid alsof het een fantasiewereld is, de plek waar games zich afspelen of we zien het als een soort foto van de werkelijkheid. Maar steeds vaker ís het gewoon de werkelijke wereld, een plek waar je elkaar kunt ontmoeten, kunt kletsen en roddelen, maar ook de plek waar je kunt netwerken of samenwerken. Waar mensen eerder bij een winkelcentrum afspraken ontmoeten ze elkaar nu in Fortnite.

Er is nu al meer dan we zien
En terwijl ouders het problematisch vinden als hun kinderen veel gamen beleven jongeren hier spannende avonturen met hun vrienden. En dat is meer dan fantasie, die zijn ook echt. De eerste keer dat ik zelf de wereld van Pokemon instapte realiseerde ik me dat er over mijn stad en wijk een hele wereld lag die ik niet kende. Het was verbazingwekkend om te zien dat op iedere straathoek een gym was, dat er overal dieren rondliepen waarvan veel kinderen de namen én eigenschappen kenden, En toen ik er eenmaal zelf virtueel rondliep herkende ik in de fysieke wereld de virtuele activiteiten. Je herkende ineens de strijders, zij aan zij bij een gym. En als vijftigers verrasten we twee 14-jarigen een keer toen we een gym overwonnen, de verbazing op die gezichten in de fysieke wereld :-D. Twee werelden die door elkaar lopen en allebei echt en live zijn. Waar duizenden voetbalsupporters op zondag in een stadion zitten, kijken ook steeds meer mensen naar virtuele voetbalwedstrijden, races of concerten. 

Virtueel consumeren
Veel kinderen vinden het ook steeds normaler om hun eigen wereld te ontwerpen. Je kunt al langer geld uitgeven aan spullen in de virtuele wereld (tien jaar geleden kochten we leuke meubi’s voor onze kamer in Habbohotel en kochten we tickets om daar van de hoge duikplank te mogen duiken), nu vinden zowel kinderen als volwassenen het steeds normaler om virtuele goederen te kopen. We kopen onze muziek en films virtueel (of zelf helemaal niet meer, alleen het recht om er tijdelijk naar te kijken of luisteren), we kopen online tools, online programma’s, spellen etc. 

Virtuele wereld voelen
De virtuele wereld kan ook steeds fysieker worden doordat controllers een interactie geven (trilling), er zijn intussen ook pakken die je een signaal geven, warm of koud zijn en reageren op de data van je lijf. De technologie maakt al mogelijk dat je elkaar op afstand kunt voelen via de virtuele wereld. 

En terwijl veel ouders denken ach dat zijn maar spelletjes, gebeurt er veel in de wereld van de games. De budgetten zijn groter dan die van filmindustrie. En ook serious gaming wordt groter en groter. Moeten we bang zijn voor de opkomst van de virtuele wereld? Komen we straks nog wel buiten? Bewegen we nog wel? Wat ik zelf wel grappig vind als ik deze vraag hoor is dat we nu toch ook al rare ideeën hebben bij gezond bewegen. Ik ken legio collega’s en leeftijdgenoten die met de auto naar de sportschool rijden om daar voor een video met bosbeelden op een loopband te gaan rennen of fietsen. Terwijl je dat ook gewoon gratis buiten kun doen in frissere lucht ;-). 

De verslaving aan de online wereld is wel een lastig thema. Want hoe we er ook naar kijken, alle online media werken verslavend. Deels omdat ze daar ook op gebouwd zijn, deels omdat ze iets bieden wat we gewoon leuk en fijn vinden. Hoeveel tijd kun je online besteden voor je het problematisch kunt noemen? Welke fysieke klachten krijgen we? Whatsappnek? gameduim? swipearm? 

Kansen in de combi van twee werelden
Tegelijk zie ik vooral ook veel kansen. De virtuele wereld ontsluit werelden voor mensen die nu geen toegang hebben tot de fysieke wereld, omdat ze verlegen zijn, niet zo snel reageren of omdat ze niet kunnen lopen of niet kunnen horen. Bedenk je eens hoe het is voor iemand in een rolstoel om in de virtuele wereld te kunnen lopen en op ooghoogte met mensen te kunnen praten. Ik ben ook heel nieuwsgierig wat er misschien wel wordt ontwikkeld aan haptische toepassingen voor visueel gehandicapten. Er zijn nu al veel producten, media en apps die mensen rust geven, ontspanning, plezier en zelfs gezondheid bevorderen. Ik ben blij dat we in een breed gebied kijken, onderzoeken en ontdekken welke kansen en zijn en hoe we die vertalen naar de dagelijkse praktijk van de beroepen waar we voor opleiden.

Wat doen we er mee?
Bij het iXperium hebben we altijd de vraag ‘Wat kunnen we er mee in ons onderwijs?’ En tegenwoordig ook ‘Wat kunnen we er mee in zorg en welzijn?’ Hoe helpt het leerlingen en studenten bij hun ontwikkeling? Welke kansen zien we? Er zijn zoveel mooie toepassingen dat leren alleen maar mooier en leuke kan worden. 

De vaardigheden die jongeren (en volwassenen) in de virtuele wereld opdoen, bijvoorbeeld in games, zijn juist vaardigheden waar je later veel aan kunt hebben. Ook zie je in veel online games dat samenwerken een belangrijk onderdeel is van de game. Bij sommige games moet je ook echt de politiek snappen om serieus mee te kunnen doen. Dat zijn gewoon werkelijke ervaringen waar je in de fysieke wereld ook veel aan hebt. Het is ook de vraag hoeveel werk je straks nog doet in de fysieke wereld. En verandert er dan heel veel? Want zeg nou zelf, als je op dit moment net als ik op een flexplek werkt dan heb je meestal al veel virtueel contact (e-mail, whatsapp, chat, skype etc) met collega’s en steeds minder fysiek overleg. En dat is niet altijd erg. Tegelijk zie je dan wel dat je nog steeds bewust afspreekt om elkaar wel even te ontmoeten, samen lunchen of dineren, koffieafspraak of gewoon weer even fysiek overleg. Ik denk dat dat straks ook blijft. Alleen als je met internationale collega’s over de hele wereld (en straks misschien nog wel verder dan dat) werkt dan is ff samen koffie drinken lastiger. 

Welke kansen zien jullie voor de korte termijn? Waar maken jullie in onderwijs al gebruikt van de virtuele wereld? Of in zorg en welzijn? Helpen jullie mee om aansprekende, inspirerende en nu al praktisch toepasbare media, programma’s of apps te verzamelen? 

Tags:
Geplaatst onder: Geen categorie | Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *