Computational thinking en programmeren voor kinderen

05-02-2015 door Joost Adema

Een van de leerarrangementen die wij in het iXperium hebben ontwikkeld heeft te maken met programmeren voor kinderen.We deden dat natuurlijk niet zonder reden. De wereld is steeds meer gedigitaliseerd. Om daarin goed te kunnen functioneren heb je een aantal vaardigheden nodig op digitaal en op creatief gebied. Dat geldt niet alleen voor programmeurs en goede ict-ers, waar op dit moment een tekort aan is. Het is niet voor niets dat kinderen in een aantal landen, waaronder Zweden en Engeland, al op de basisschool kennis maken met programmeren. In Engeland is het zelfs al verplicht. De leerlingen maken op een speelse manier kennis met programma’s, apps en websites die creatief en logisch denken stimuleren. Het is gebleken dat zij gemotiveerd, enthousiast en onbevreesd aan de slag gaan.

 

Al doende maken zij zich een logische manier van denken eigen, die wij “computational thinking” noemen. Dat is een bepaalde manier van denken die toegepast kan worden bij het uitvoeren van complexe taken en bij het oplossen van problemen. Daarbij gaat het om de volgende stappen:

  • deel het probleem op in delen of deel de taak op in stappen
  • verzamel data (feiten, gegevens) en orden deze systematisch
  • formuleer deze en zoek naar abstracties
  • generaliseer problemen om algoritmes en herhalingen te vinden
  • gebruik algoritmes correct en efficiënt
  • gebruik deze strategieën om nieuwe problemen op te lossen of nieuwe taken uit te voeren

 

programmm

 

De leerlingen raken langzamerhand vertrouwd met programmeren en met de kracht van logica en ze ervaren wat ze daarmee kunnen bereiken. Ze leren grotere problemen in kleinere stukken te hakken en deze vervolgens op te lossen. Ze ontdekken hoe je repetitieve taken kunt automatiseren (in programmeertaal: strings programmeren)  en hoe je waarnemingen kunt vertalen naar acties. Dit zijn vaardigheden die in alle vak- en toepassingsgebieden toegepast kunnen worden. Bovendien kan het helpen om in onbekende situaties de juiste beslissing te nemen. Daarnaast helpt het mee om een wereld waarin technologie een belangrijke rol speelt beter te begrijpen en die naar je hand te zetten.

Het gaat ons dus niet om het programmeren zelf. Taalonderwijs is immers ook niet bedoeld om schrijvers te “kweken”. Reken- en wiskundeonderwijs is ook niet bedoeld om nieuwe wiskundeleraren op te leiden. Met programmeren willen we geen toekomstige programmeurs opleiden. Het gaat erom dat kinderen leren logisch en gestructureerd te denken. Dat is wat wij bedoelen met “computational thinking”.

Eigenlijk is computational thinking een van de 21st Century Skills. Ken je ze nog?

  • sociale en culturele vaardigheden
    Onze wereld is sterk geïnternationaliseerd. We communiceren met steeds meer mensen uit andere landen en culturen. We moeten daarom op de hoogt zijn van hun sociale, culturele en politieke achtergronden.
  • communiceren
    Duidelijk overbrengen en ontvangen van een boodschap. Dus niet alleen “roepen”‘maar ook luisteren, bedoeld om te komen tot samenwerken.
    Daarvoor hoef je je niet in dezelfde ruimte te bevinden. De technologie biedt ons immers steeds meer manieren om met elkaar in contact te zijn.
  • samenwerken
    Door samen te werken aan een bepaalde taak of doel kun je elkaar helpen, ondersteunen, motiveren, aanvullen, inspireren enz. In onze steeds complexer wordende wereld wordt samenwerken steeds meer een noodzaak. Ook voor samenwerken hoef je tegenwoordig niet meer in dezelfde ruimte te zijn. Je kunt immers op allerlei manieren online samenwerken aan projecten, documenten enz. Je kunt zelfs tegelijkertijd in hetzelfde document werken en intussen zien wat anderen daaraan bijdragen, wijzigen etc.
  • probleemoplossend vermogen
    Het (h)erkennen van problemen en in actie komen om deze op te lossen. Hier speelt computational thinking een belangrijke rol!
  • ICT geletterdheid
    Hoe kun je al die nieuwe technologieën slim en doelgericht gebruiken?Welke gebruik je, waarvoor en wanneer?
  • creativiteit
    Verbeeldingskracht en vindingrijkheid om nieuwe dingen te zien en te bedenken, die afwijken van wat gebruikelijk is (out-of-the-box denken). Het zoeken en vinden van nieuwe inzichten, oplossingsstrategieën enz. Kennis is steeds meer en overal voorhanden. Het gaat er nu om om deze op nieuwe manieren te combineren en gebruiken.
  • kritisch denken
    De vaardigheid om eigen keuzes te maken uit de veelheid aan informatie, ideeën en meningen en daar op onafhankelijke manier je conclusies uit te trekken.

lightbot-2

We willen jonge kinderen  hun talenten laten ontdekken en ontwikkelen. Dat zal van nut zijn in een toekomstige baan, die nu waarschijnlijk nog niet eens bestaat! Ze leren dat al die moderne apparaten en machines zijn bedacht en gemaakt door mensen. En het is de mens die bepaalt wat deze technische hoogstandjes doen en hoe ze dat doen. Zij ervaren dat zij daar een bijdrage aan kunnen leveren. Ze hoeven dus niet alleen maar afhankelijke consumenten te zijn, maar kunnen ook onafhankelijke producenten worden!

Bij het huidige iXperium- leerarrangement maken we o.a. gebruik van Lego-Mindstorms en van de Bee-Bot.

We bezinnen ons nu op andere, gebruiksvriendelijke middelen.lego


 TIPS: 

Wil je zelf al aan de slag, maar wil je niet meteen van alles aanschaffen? Dan zou je eens een paar apps voor tablets of smartphones kunnen proberen:

bee bot   Bee-Bot (voor IOS van Apple)

lightbot-1   Lightbot One Hour Coding (IOS en Android)

robologic    RobologicLE (IOS)

robot bros   Robot Bros (IOS en Android)

hopscotch   Hopscotch (IOS)

scratchJr    ScratchJr (IOS en Android)

cargo bot   Cargo-Bot (IOS)

trains   Trains (Lego) (IOS en Android)

 

Op onderstaande websites kun je meer vinden en uitproberen.

http://kettingreacties.e-nemo.nl/kettingreacties/nl

http://codekinderen       Hier vind je veel informatie en voorbeelden om uit te proberen

http://scratch.mi.edu

 

Eén reactie op “Computational thinking en programmeren voor kinderen”

  1. Scott Salomon schreef:

    Ls,
    interessant artikel, leuke links voor de kinderen. Ik kwam laatst op een beurs een bedrijf uit Arnhem tegen die hele leuke robotica heeft. Las dat jullie je bezinnen op andere gebruiksvriendelijke middelen. Wellicht een tip eens met hen contact op te nemen. Ze heten 3d printer point en hebben een webshop bqstore.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *