CLC Arnhem opent studiejaar met More human than human

05-09-2018 door Justine van den Berg

Maandag verzamelden leraren, schooldirecteuren, studenten, opleiders, onderzoekers, politici, specialisten en partners zich in Focus Filmtheater voor de opening van het studiejaar van het Community Learning Center (CLC) Arnhem. Na een warm welkom van Annelies Wiggers, programmamanager van CLC Arnhem, werd de film More human than human vertoond. Een film over de ontwikkelingen van zogenaamde AI, artificiële intelligentie. De film onderzoekt wat het betekent om te leven in de eeuw van de slimme robotica.

Een van de vragen is of AI de mens overbodig maakt. Ook is er aandacht voor het Frankenstein-idee: wat creëren we met AI? Kunnen we het wel in de hand houden? Gelukkig waren er niet alleen rampenscenario’s. Er kwamen ook voldoende mensen aan het woord die de kansen zagen van nieuwe slimme technieken. Gelukkig is er ook voldoende vertrouwen in de mensheid. Maar wel met kanttekeningen, kijk uit waar je mee bezig bent.

Kans of gekkenwerk?
Mooi was ook de grens tussen angst, ongemak en fascinatie bij scenes met een zelfdenkende interviewcamera. De filmmaker had als test bedacht dat een zelfdenkend camera hem zou gaan interviewen. De bewegingen van de camera gaven de personen die er voor stonden al snel het idee dat ze echt door iets of iemand werden bekeken. De filmmaker dacht dat het een mooi interview zou worden maar hij klapte compleet dicht toen de camera zijn (haar?) vragen op hem afvuurde. Het voelde zelfs  als een verhoor.

Verder kwamen er voorbeelden voorbij van mensen met kunstarmen, algoritmes die weer werden stopgezet (toen AI een eigen taal ging ontwikkelen), de angst van Elon Musk voor AI, en de kansen die jonge wetenschappers en kunstenaars zien.

Wat zijn de kansen of aandachtspunten voor onderwijs?
De film kreeg eerder dit jaar verschillende reviews. De een was razend enthousiast terwijl de ander het een verzameling citaten vindt (google even en je vindt de meningen). Voor mij bracht de film veel vragen en juist dat maakt hem naar mijn idee zo geschikt voor de bijeenkomst van het CLC. Is AI belangrijk, interessant, eng, bedreigend? Kun je een relatie aangaan met een AI? Kan een robot acteren? Kan ze zelf nadenken? Kan hij flirten? En kan hij lesgeven? Wat moet je in onderwijs wel of niet willen met AI?

17 september zendt de VPRO in de serie digidocs de film uit om 21 uur op npo2

Panelgesprek
Na de film was er een panelgesprek onder leiding van Pabo-docent Maarten Hennekes. In het panel zaten Sylvia Veltmaat van Schoolbestuur DeBasisFluvius, Marijke Kral lector Leren met ict en Karin van Weegen directeur van HAN Pabo. Naast het panel gaf steeds een vierde spreker een reactie op een stelling. Onderwijsvernieuwer Pauline Maas (Codekinderen) pleitte voor de stelling dat alle leerlingen en leraren moeten leren coderen. Kunstenaar Roos Meerman ging in op de stelling over de relatie tussen mens en technologie . Op de vraag van Sylvia Veltmaat wat Roos heeft geholpen in haar eigen opleiding gaf zij aan dat de 1-op-1-begeleiding die zij kreeg in opleiding productdesign haar inzicht gaf in wat ze in de wereld wil zetten. Waar ligt je verwondering? Roos gunt alle leerlingen de ruimte om te ontdekken wat ze de wereld kunnen brengen.

Bij de vraag wat je wel en niet toelaat aan techniek op scholen pleit Marijke Kral voor meer ruimte voor filosofie en de koppeling van filosofische vragen aan technologische ontwikkelingen. Voer dat gesprek met je leerlingen en leraren. Pieter de Boer van VNO-NCW pleitte er voor dat onderwijs en bedrijfsleven echt samen moeten gaat werken. Zorg dat je elkaar vindt op de snijvlakken van je belangen, kom de ander tegemoet. Marijke Kral ziet vaak dat bedrijven hun vragen formuleren in kennis die ze nu nodig hebben terwijl onderwijs zich vaak op de toekomst richten. Dat botst. De uitdaging is om bij elkaar te komen.

Uit de zaal kwam een mooi voorbeeld van leraar Marino waarbij een bestuurder van Ohra leerlingen ontving op locatie en daarna les gaf op school. Tot slot gaat wethouder Hans de Vroome in op de gelijke kansen voor alle leerlingen. Marijke Kral vraagt of het bij de politiek op het netvlies staat dat het verschil in achtergrond de verschillende tussen leerlingen groter maakt. Hans de Vroome bevestigt dit en geeft aan dat er nu al geen gelijkheid is, niet ieder kind groeit op in dezelfde omstandigheden, er is ongelijkheid. En wel of geen toegang hebben tot nieuwe technieken maakt die gap alleen maar groter. Je kunt wel leerlingen faciliteren, de angst wegnemen en ontwikkelingen een richting geven. Dit staat echt bij de politiek op de agenda. Zij kijken hoe ze scholen en leerlingen kunnen faciliteren en hoe ze leerlingen gelijke kansen kunnen geven. Dit vraagt een andere inzet van alle spelers, het is een opdracht die de politiek samen met het onderwijs oppakt.

Na het panelgesprek ging het gesprek bij de borrel nog door. Medewerkers van de bibliotheek gingen in gesprek met onderzoekers, leraren ontmoetten kunstenaars, directeuren, leraren, studenten, opleiders en specialisten waren met elkaar in gesprek. Er werden ter plekke nieuwe plannen gesmeed, mensen ontmoetten elkaar voor het eerst en ontdekten waar de snijvlakken van belangen liggen.

Kortom, een prachtige start van een nieuwe school en studiejaar. Een mooie start van nieuwe gesprekken. Laten we die het komend jaar voortzetten!

Ik kijk uit naar die gesprekken, de verbinding tussen filosofie en technische ontwikkelingen, samenwerking in onderzoek, onderwijs en praktijk. Doen jullie mee?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *