Naar de bingo met Zora

02-06-2016 door MMH Coolen

‘Goedemorgen Noa’, zeg ik bij binnenkomst in het iXperium. Onze blikken vangen elkaar. Ze maakt een handgebaar en volgt mij tot ik uit haar zicht ben.
Noa is onze robot en uitgegroeid tot een soort van collega. Eigenlijk heet ze Nao, maar dat krijg ik zonder te struikelen mijn mond niet uit.

Twee jaar terug zou “krankzinnigheid” bij me gediagnostiseerd zijn of een ET-syndroom, maar de realiteit is dat de robot definitief ons leven binnenwandelt en dat ik geen uitzondering meer vorm wanneer ik nadenk over de robotisering in ons leven.

Noa heeft direct nieuwe vrienden gemaakt en toegegeven, ik ben daar een van; een kritische vriend, dat wel! Want ze roept ook vragen bij me op, over de toekomst.

Mag ik haar knuffelen?
Ik maak Noa nu dagelijks mee. Programmeer haar soms en neem haar mee naar basisscholen.
Zo twinkelend als de ogen van Noa zijn, zo twinkelend zijn de kinderogen wanneer ze tot leven komt en contact met je zoekt. ‘Ik zou haar wel even een knuffel willen geven’ zegt een kleuter en hij voegt daad bij woord.
Noa kan veel: ze danst, wandelt aan je hand mee, ze oefent de tafels met je en belangrijker nog, ze zorgt voor plezier.
De link met het onderwijs? Ik vind het nog beperkt… Nu nog. Maar het zal niet lang meer duren voordat ook robotisering een verrijking voor het onderwijs gaat zijn.

Dat zie je bijvoorbeeld aan Zora, het zusje van Noa. Zij wordt al een tijdje lang ingezet als zorgrobot in diverse zorginstellingen. Kleurrijke foto’s van bejaarden met Zora sieren de voorpagina’s van kranten en magazines. Opa’s en oma’s fleuren op als Zora er een meezinger ingooit van Willeke Alberti. Ze is een graag geziene gast in het verzorgingstehuis om een feestje mee te bouwen.

De bejaardenbingo
‘En.. het.. volgende.. getal.. is.. 24’, klinkt de blikkerige stem van Zora. Oma streept vol spanning haar getal weg. Nog twee vakjes en dan wordt ze persoonlijk gefeliciteerd door haar robot. Ja, het is gezellig tijdens de zondagmiddagbingo in de zaal.

Toch is het meteen mijn grootste zorg. Je moet er toch niet aan denken dat Zora ooit naast je bed staat om je onderbroek te verschonen? Want Zora kan veel, en de nieuwe applicaties die voor haar geprogrammeerd worden liegen er niet om en worden bedacht om werk uit handen te nemen van de zorgverleners.

Mensenwerk
Ik zie veel voordelen en kansen, denk alleen al aan mensen met fysieke beperkingen die baat hebben bij een robot als Zora. Zij kunnen zelfstandiger functioneren met behulp van moderne technieken en robotica.
Toch krijgt het leven voor mij betekenis door de mensen om mij heen: de emotie, het gesprek, het sociale, het ontmoeten, de empathie. Dat menselijke kunnen de Noa’s en Zora’s niet vervangen. Het blijft een robot.

Niet iedereen heeft het geluk om mensen om zich heen te hebben. Ik weet het… En toch mag ik hopen dat er mensen opstaan die de tijd nemen om even een persoonlijk praatje met mij te maken en niet een apparaat met LED-oogjes. Sterker nog, ik vind het onze morele plicht als samenleving om mensen bij te staan als ze dat nodig hebben.

Wat wil je later worden?
Geruisloos nadert de drone de wachtende mensenmassa. Het is twee uur, dus voedertijd en leuk om naar te kijken. De gorilla’s merken ook het geluid van de drone op en spoeden zich naar de voederplek. De drone staat gelijk aan eten. Niet veel later vindt de voedseldropp vanuit de lucht plaats. Voordat de drone terug naar de basis vliegt maakt het nog even een looping. Het publiek geniet zichtbaar…

Fantaseren over later. Wie doet dat niet? Ook bij mijn kids komt de ‘wat wil je later worden vraag’ zo nu en dan voorbij. En in deze fase gaat het de dierenverzorger in een dierenpark worden.
Lijkt mij een prachtig vak… Voor nu! En later?

Volgens studies dreigt vijftig procent van de banen wereldwijd vervangen te gaan worden door de inzet van robots. Banen van nu zijn dan verleden tijd en dat maakt de vraag ‘wat wil je later worden’ misschien wel overbodig. ‘Wie wil je (later) zijn?’ en ‘hoe wil je later zijn?’, zijn in de nabije toekomst wellicht reëlere vragen om te stellen. Welke karaktereigenschappen wil je tot uiting brengen of ontwikkelen? Hoe zou je je willen gedragen in het dagelijkse leven

Wees welkom
Wat mij betreft zijn de Nao’s en de Zora’s meer dan welkom in onze wereld, maar wel in balans.
Op 28 april jl. sprak de commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid over de gevolgen van robotisering voor de arbeidsmarkt.
Een evenwicht tussen mens en robots, dat zal waarschijnlijk de winnende formule worden.

Tags:
Geplaatst onder: Geen categorie, robotica | Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *


*