MiX aan werkvormen bij De Margarethaschool

29-06-2018 door Joost Adema

Zoek je naar verschillende werkvomen in de klas? Het liefst waar leerlingen zelfstandig of in groepjes mee aan de slag kunnen? En zou het niet helemaal fantastisch zijn als de leerlingen op andere momenten ook met deze materialen aan de slag kunnen? Natuurlijk met een flinke dosis ICT! Lees dan deze blog over het woordenschat circuit van de Margarethaschool rondom het thema beroepen.

 

Woordenschat vergroten

Belangrijk om in het achterhoofd te houden bij het aanbieden van nieuwe woorden is dat woorden bijna nooit in één keer geleerd kunnen worden. Het leren van nieuwe woorden is namelijk een vorm van netwerkjes bouwen met verbindingen tussen woorden die je wel kent en het woord dat je nog niet echt kent. En als zo’n verbinding een aantal keren gelegd kan worden en vervolgens ook nog onderhouden wordt, dan mag je aannemen dat het woord onderdeel is geworden van de woordenschat van een kind.

Het aanleren van nieuwe woorden wordt vaak gedaan volgens de visie van het viertaktmodel, waarbij de fase van inoefenen het meest lastig is in te passen in de klas. Immers, zeven keer behoort een leerling met het woord iets te doen voordat deze zou beklijven.

Eisen aan het circuit:

Bij het circuit wilden we zoveel mogelijk materialen inzetten die al binnen school zijn. Het zou daarbij prachtig zijn als de leerlingen met elkaar zouden samen werken en overleggen over de doelwoorden. Natuurlijk was de wens om hierbij ict-toepassingen in te zetten. Het woordenschat circuit was geboren:

  • De onderdelen dagen uit om actief mee aan het werk te gaan.
  • Genoeg verschillende onderdelen zodat er in kleine groepjes gewerkt kan worden.
  • De inhoud (de woorden) blijft overal hetzelfde maar de vorm verandert steeds.
  • Alleen instructie op de onderdelen en hoe het circuit werkt
  • De onderdelen moeten door de leerlingen gedurende het thema zelfstandig herhaald kunnen worden. Zo kunnen zij zelf kiezen met welke vorm ze de woorden willen herhalen.
  • En in dit geval het stimuleren voorlezen thuis bij de aanwezige ouders.

Beide dagen was er de luxe dat er ouders in de klas waren om de groepjes te begeleiden. Vanuit de bibliotheek was er iemand op de school aanwezig die de ouders een korte uitleg gaf over interactief voorlezen en aansluitend gaven wij ze een uitleg over de onderdelen van het circuit en hun rol daarin.

Onderdelen circuit:

⇒ Gynzy op het digibord

Op het digibord stond een sleeples in Gynzy klaar. De leerlingen slepen steeds de broden naar de bakker en de gespreksleider geeft de leerlingen een taalbad rondom de woorden waarmee de leerling bezig is. Ook kan de begeleider veel vragen stellen zoals “Sleep de broden naar de bakker” – “Elke bakker krijgt twee broden” – “Wat kan je nog meer kopen bij de bakker?” –  “Wat vind jij lekker van de bakker?” – “Leg eens uit aan Keesje wat een bruin brood is? etc. Mocht begeleiding niet mogelijk zijn op dit onderdeel, dan kan het digibord eenvoudig ingezet worden met een onderdeel van Logo3000 of Ambrasoft.

     

⇒ Pico Picolo

In het volgende groepje werd gewerkt met de Pico Piccolo. Leerlingen mochten kiezen of zij met de zes of twaalf afbeeldingen aan de slag wilden gaan. Door het systeem van de Pico Piccolo kan de leerling meteen het resultaat zien en ook makkelijk zijn eerdere keuze wijzigen. De leerlingen controleren hun resultaten zelf. Komen leerlingen er samen niet uit, dan kunnen zij op de achterkant het juiste antwoord opzoeken.

     

⇒ Loco Mini

Loco heeft dezelfde geweldige zelfcorrigerende eigenschap als de Pico Piccolo. Ook kan een leerling een eventuele eerdere keuze makkelijk veranderen.  Spelenderwijs combineren de leerlingen een beroep met een voorwerp. Leerlingen overleggen of het nou het hoofddeksel van een politieagent is of van de treinmachinist, enzovoort.

     

⇒ Interactief voorlezen

Interactief voorlezen houdt in dat de voorlezer steeds het verhaal onderbreekt om in gesprek te gaan. Spontane reacties van de kinderen kunnen ook een leuke aanleiding zijn voor een gesprekje. Door het inlassen van interactieve momenten tijdens het voorlezen worden de taalontwikkeling, het verhaalbegrip en de woordenschat van kinderen gestimuleerd. De groepsleerkracht kan de boeken hierbij op thema sorteren.

Als een leerling gedurende de week van het thema graag voorgelezen wil woorden en er is geen voorlezer beschikbaar, dan kunnen digitale prentenboeken dit onderdeel vervangen. De leerlingen scannen de QR code met de camera van hun tablet en het prentenboek komt naar voren! Probeer maar met deze QR code en de camara van je telefoon! Over welk beroep gaat dit prentenboek?

       

⇒ Blue Bot

De Bluebot is een doorzichtige vloerrobot met meerdere besturingsknoppen zoals vooruit, achteruit en draaien naar rechts op links. Er zijn standaard vloermatten om het programmeren te bevorderen maar in het circuit is een zelfgemaakte vloermat gebruikt. Natuurlijk in het thema van de beroepen. De leerlingen hebben de Bluebot naar het juiste beroep genavigeerd door deze te programmeren. Er was een moeilijkheidsopbouw aan kaartjes, van dezelfde afbeeldingen als op de vloermat tot een stapje moeilijker, namelijk de voorwerpen behorende bij het beroep. Ook hier heeft het gesprek en de beargumentering een belangrijk aandeel: “Waarom gebruikt de bakker geen hamer?” en “Wie gebruikt er een toffel?” etc.

     

⇒ Ambrasoft & Logo3000

De Margarethaschool beschikt over software van het woordenschatprogramma ‘Logo3000’ en ook over ‘Ambrasoft’. Bij beide programma’s zijn veel digitale mogelijkheden. De leerlingen loggen in met hun persoonlijke account en krijgen allerlei spelletjes te zien waarin de doelwoorden zijn opgenomen. In dit circuit staat Logo3000 op de tablets en Ambrasoft op de klassencomputers.

     

Het circuit is twee keer uitgevoerd en op beide dagen gingen de leerlingen en de ouders actief aan de slag met de onderdelen van het circuit. De tweede dag was er met de tablets een probleem en zijn enkele tablets vervangen door meer Pico Piccolo’s. Ook was er minder begeleiding in de klas en is het de bordles van Gynzy vervangen door een onderdeel van Logo3000.

Het circuit veroorzaakte wel veel lawaai, maar de leerlingen bleven in hun taak. Het lawaai kwam voort uit het overleg en gepraat over de onderdelen van het circuit. Achteraf gaven de kinderen aan dat ze Logo3000 op de tablets het leukst vonden. Ook de Bluebots en het voorlezen werden gewaardeerd.

Ik ben heel benieuwd of er onderdelen van het circuit in de weken erna herhaald zijn! De Margarethaschool heeft ook een gaaf filmpje van 2 minuten over het circuit geplaatst op hun website.

 

* Van den Nulft & Verhallen, 2001. meer info over viertactmodel: woorden leren (Gericht op leerlingen van groep 3, maar daar kan groep 2 ook voor in de plaats gelezen worden)

** meer info over interactief voorlezen en voorleestips 

*** QR codes van de digitale voorleesboeken voor thuis en op school

**** Woordenschatcircuit film Margarethaschool


Itske Tersteeg

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*