Mediawijzer door twitter in de klas

06-02-2014 door Justine van den Berg

Koen Steeman twittert al twee jaar met zijn leerlingen van basisschool ’t Startblok in Cuijk. In deze blog zijn ervaring met twitteren in de klas.

Vraag PABO-studenten wat belangrijk is in de ontwikkeling van leerlingen en ‘de koppeling met de leefwereld’ zal zeker genoemd worden. Ik ben er in ieder geval mee doodgegooid toen ik vijf jaar geleden de PABO verliet.

In mijn eerste jaren als leerkracht op basisschool ’t Startblok in Cuijk was ik ook erg op zoek om deze verbindingen te maken. Soms lukte dat goed met schitterende resultaten, maar soms lukte het ook niet. Ik stelde me de vraag wat de leefwereld van de leerlingen eigenlijk precies is en of die alleen buiten school was en hoe de digitale leefwereld een plaats had binnen de leefwereld van de leerlingen. Ik wilde een koppeling maken tussen de digitale leefwereld en mijn klas of beter gezegd ik wilde met behulp van de digitale leefwereld waar de kinderen in opgroeien een brug slaan tussen het leren in de klas en de wereld daar buiten. En dus ben ik bijna twee jaar geleden samen met mijn groep 7 een klassentwitter @Startblokgroep7 begonnen. Een ontdekkingsreis was begonnen!

De buitenwereld raakt betrokken

De eerste tweets waren ervaringen van leerlingen: Wie er door waren in de talentenjacht, wie de gaafste surprise had gekregen en opvallende spreuken. In het begin was ik vooral de trotse leerkracht die wilde laten zien wat er in de klas gebeurde maar als snel kregen we vriendjes en ouders als volgers en waren het vooral de leerlingen die graag wilde tweeten om thuis te laten zien wat zij bereikt hadden. Ineens was betrokkenheid met de omgeving, waar je als leerkracht vaak naar op zoek bent, heel dichtbij.

Verbonden met de buitenwereld

De volgende ontwikkelingen gebeurde heel erg snel. Door middel van hashtags en apenstaartjes konden die leerlingen direct in contact komen met mensen of organisaties die ze nodig hadden. Zo regelde verschillende groepjes posters van goede doelenorganisaties voor een project via een tweet en werd hyves verleid om gratis pennen op te sturen.

 

Het leukste voorbeeld is misschien wel een tweet waarin ik samen met mijn leerlingen onze frustraties uitten nadat het digitaal toetsen gigantische was mislukt, leerlingen hadden 1,5 uur moeten wachten voordat ze konden beginnen.

Nog geen half uur na de tweet kwam de conciërge met de telefoon in de hand. Cito aan de lijn met de mededeling dat ze graag wilde helpen om het probleem op te lossen, dat hebben ze vervolgens keurig gedaan. Toen hebben we samen met de leerlingen maar besloten om eventjes @cito een tweetje te plaatsen dat ze wel goede en snelle service hebben.

Hoe ver wil je gaan?
De vraag is natuurlijk waar de grenzen liggen en waar het ophoudt. Bij mij in de klas (groep 7) beschikt meer de helft van de leerlingen over een smartphone. Dit betekent dat de klassentwitter niet alleen snel de leefwereld buiten school bereikt, maar de leerlingen ook zelf snel de klassentwitter kunnen bereiken. Zo kreeg ik een tweet van een leerling die zich ziek meldde. Na hem met de klas, via een tweet, beterschap gewenst te hebben heb ik ouders toch even opgebeld met het verzoek om het voortaan via de telefoon te doen. Maar eigenlijk was er een grote koppeling met de leefwereld van het kind, zo groot dat hij (zelfs ziek) de klas nog kon en wilde bereiken.

Snelle communicatie en mediawijzer door twitter
Maar ook de klassentwitter vormt ook een basis voor onderlinge interactie tussen de leerlingen buiten school. Toen een leerling aan de klassentwitter schreef of de gymles op maandag wel doorging, had een andere leerling al het antwoord gegeven voordat ik kon reageren. En ook het vragen om hulp bij het huiswerk gaat tegenwoordig via de Twitter, het motiveert leerlingen omdat ze met hun eigen middelen mogen werken. Je moet als leerkracht en als school natuurlijk wel goed nadenken over de grenzen die je stelt. Wat kunnen ze vragen via Twitter en wat mogen ze verwachten. Ik heb zelf gemerkt dat dit in een klassengesprek zeer goed te bespreken is. Leerlingen vinden het vanzelfsprekend dat er niet meteen gereageerd wordt en ze leren steeds beter beseffen dat alles wat ze tweeten openbaar is en dus door iedereen gelezen kan worden. Met andere woorden worden leerlingen mediawijzer door het gebruik van twitter en het gesprek wat daarbij hoort!

Educatieve waarde van twitter

Na een jaar succesvol twitteren met de klas wilde ik een stap verder gaan. Twitter is bij mij in de klas al een succesvol communicatieplatform. Leerlingen en ouders weten door middel van de klassentwitter de klas en elkaar te vinden. Leerlingen vragen een gast meteen om een twitteraccount, zodat ze na afloop nog vragen kunnen stellen en ouders weten dat ze via de klassentwitter een meteen op de hoogte zijn van alles wat er in de klas gebeurt. De volgende stap die ik met de klassentwitter wilde maken is om het ook educatief waardenvol in te gaan zetten. Leerlingen waren al mediawijzer door het gebruik van twitter, maar dat is maar een gedeelte van de vaardigheden die de 21ste eeuw voorschotelt. Ik wilde ze ook leren omgaan met de andere 21st century skills en daarom bedacht ik de Twitterquiz.

Twitterquiz
De leerlingen mochten tablets & telefoons meenemen en ik regelde laptopjes voor de leerlingen die dit niet hadden. De kinderen werden in groepjes ingedeeld en ze kregen van mij vragen via de klassentwitter, die te maken hadden met een bepaald thema van wereldoriëntatie. Natuurlijk waren het wel vragen waarbij de 21st century skills van de leerlingen op de proef werden gesteld, bijvoorbeeld:

* Hoeveel kcal (energie) zit er in één stuk Brownie? tip: voedingscentrum.nl

* Noem een naam van een medicijn tegen astma & reply met een link waar ik het meteen kan kopen.

* Welke twee ingrediënten van energydrink zijn volgens het filmpje slecht voor kinderen?

* Je bent hier op vakantie. Hoe zeg je ‘ziekenhuis’ in de taal die zij spreken?

* Reply met een foto waarop jullie doen alsof je superziek bent!

Iedereen was dolenthousiast en betrokken aan het werk. De leerlingen waren gemotiveerd want hoe vaak mag je nu je telefoon in de klas gebruiken? Daarnaast waren ze bezig met het werken aan de 21st century skills (Waar vind ik informatie op internet? Wat is replyen? Is deze informatie betrouwbaar?) en tenslotte konden ze ook nog eens van elkaar in en buiten het groepje leren door goed te kijken op de klassentwitter.

Niet meer weg te denken uit de klas
Twitter is in mijn klas niet meer weg te denken, het is een waardenvol educatiemiddel geworden waarbij leerlingen leren over communicatie, mediawijsheid en 21st century skills. En niet alleen de leerlingen leren, want ook ik ontdek elke keer weer nieuwe dingen. Zo heb ik op de laatste schooldag aan de hand van alle twitterfoto’s het schooljaar met de leerlingen doorgelopen. En toen ik de volgende dag van twee leerlingen als bedankje voor het fijne jaar een twittermemoriespel kreeg (met de leukste twitterfoto’s van het afgelopen jaar), besefte ik hoe mediawijs ze waren geworden mede dankzij Twitter in de klas.

 

 

 

 

 

Koen Steeman is leraar van groep 7 op ’t Startblok in Cuijk. Volg Koen op twitter (@KoenSteeman) en lees zijn blog.

 

 

 

 

Eén reactie op “Mediawijzer door twitter in de klas”

  1. Jan B. schreef:

    Heel mooi voorbeeld van actieve mediawijsheid. Zeer inspiratief.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*