Leraar, breid je repertoire uit met technologie

07-10-2015 door Justine van den Berg

Bij de studiedag van de Stichting Primair Onderwijs Venray (SPOV) gaf onderzoeker/pedagoog en leraar Pedro de Bruyckere een lezing over technologie en verbazing. Hoe verbazend is technologie, hoe verbaas je kinderen en is die verbazing dan ook de basis voor leren en lesgeven?

Een nieuwe wereld
De Bruyckere begint zijn verhaal met het voorbeeld van technologie die de wereld veranderd heeft. De komst van de trein zorgde er voor dat je in plaats van 21 dagen met een postkoets in 4 dagen met de trein van kust naar kust kon reizen. Je moest dan nog wel een paar keer overnachten. Harvey ontwikkelde de Harvey Houses met hotels, winkels restaurants, allemaal gerund door opgeleide blanke meisjes, de Harvey Girls. deze dames verspreidden beschaving over de hele VS. De technologie van treinen bracht uiteindelijk ontwikkeling en beschaving. Glas is ook een belangrijke technologische ontwikkeling. Door glas hebben we brillen, en ramen houden onze huizen droog en warm. En wat dacht je van kou. Door koelkasten en vriezer kunnen we ons eten lang goedhouden en over grote afstand vervoeren. En we kunnen overleven in warme gebieden.

Verbazingwekkende technologie
Die oude technologie was onvoorstelbaar en de mensheid maakte enorme stappen. Kunnen we dat tegenwoordig nog? En leidt alle technologie tot de ontwikkeling die we zochten? Peter Tiel van Paypal voorspelt dat we binnen een aantal jaar geen serieuze innovatie meer krijgen. Hij deed de uitspraak “we wilden vliegende auto’s en nu hebben we 140 karakters”. Nu is de vliegende auto er bijna, maar dat is hij al jaren bijna klaar. Kunnen we alles oplossen met technologie? De ontwikkelingen gaan razendsnel. Waar we nu nog een paar uur moeten wachten 3d-printers bestaan er al printers die binnen een paar minuten objecten kunnen printen vanuit vloeistof.

Maar ook de ontwikkeling van robots, robotarmen, implantaten waarmee blinden kunnen zien en doven kunnen horen gaat razendsnel. De technologie is nog steeds verbazingwekkend.

oog-implantaat

Kijk uit voor de screenzombies!
Er zijn ook zorgen over de technologische ontwikkelingen. In de jaren ’20 van de vorige eeuw leden mannen aan radiotismus. Ze zouden stemmen gaan horen als ze te lang naar de radio luisterden (wat niet zo raar is want die stemmen komen uit die radio). Dertig jaar later waren er zorgen dat vrouwen door radiotismus teveel afgeleid zouden worden en hun huishoudelijke taken zouden verwaarlozen. Vorig jaar wezen sceptische onderzoekers op kleuters die screenzombies zouden worden door het gebruik van tablets. Maar hoe kun je nu al onderzoek hebben over de langetermijnuitwerking van tabletgebruik? Dat kan niet. En dat onderzoek bestaat dus ook niet. Bij iedere ontwikkelingstrigger ontstaat er eerst een opgeblazen verwachting (ohh alles kan) en daarna een desillusie (zie je wel het werkt niet). Vervolgens Komt de verlichting (he je kunt er toch wel wat mee) om te eindigen met een efficiënt gebruik van de nieuwe technologie.

En kijk naar ons huidige onderwijs. We gebruiken heel veel techniek. We gebruiken video’s, digitale middelen, we mailen, we whatsappen en delen via facebook.

Leren is kortsluiting veroorzaken
Hoe verbaas je kinderen dan nog in deze tijd? Er zijn nu bijvoorbeeld al popconcerten met echt publiek, een echte band maar een hologram-zangeres

De verbazing zit in het onverwachte. Maar we wennen snel, de verbazing duurt maar even. Is verbazen dan wel de basis voor lesgeven? Ja. Leren is kortsluiting veroorzaken “Huh hoe bedoel je dat”, “huh hoe werkt dat”, “hoe doe je dat”. Leerlingen gaan zelf nadenken, het begin van leren.

Het leren start in het concrete. Waar kun je technologie concreet maken. Bijvoorbeeld door een virtual reality bril met virtuele schoolreisjes. Ineens kun je met  je klas op schoolreis naar de Gran Canyon of naar de Chinese muur of naar Mars. De verbazing duurt 5 minuten. Maar als je kunt leren in de concretisering dan gaat verbazing door in de inhoud. De Bruyckere zegt ook tablets horen niet in de klas. Huh? Nee, de leraar plus leerlingen en de tablet moeten de klas uit! De technologie biedt ze kansen om in de omgeving van alles te bestuderen, om informatie te verzamelen, en om die informatie (planten, schelpen, blaadjes, foto’s, video’s, interviews) daarna in de klas te analyseren.

Gebruik die nieuwe kansen!
Waarom gebruiken leraren dan nieuwe technologie niet meteen overal? Het blijkt dat leraren de beroepsgroep is die het minst risico neemt. Leraren voelen zich verantwoordelijk voor hun leerlingen. Hun uitdaging is om de kansen die de nieuwe technologie biedt wel te pakken. Waarom? Omdat ze met die technologie recht kunnen doen aan verschillen tussen leerlingen. Als een methode niet aansluit bij de leerstijl van een leerlingen dan ga je naar nummer 2 of nummer 3 of 4. Als je technologie negeert dan mis je kansen om je leerlingen te laten leren.

Het onderwijs van morgen
We kunnen nu al veel met virtuele vergaderzalen, samenwerken vanaf verschillende locaties. We zien in de virtuele wereld steeds meer hologrammen. En bestaan al hologrammen die je vragen kunt stellen en die antwoorden. Wist je dat Whitney Houston volgend jaar weer op tournee gaat. Ik kijk zelf wel uit naar een concert van Brel of van de jonge Elvis :-).

Wat komt er dan nog meer. Leren in flippen classrooms met vooraf video’s en daarna bespreking en feedback in de klas. Maar ook met pillen die er voor zorgen dat we talen makkelijker leren.

Welke beroepen worden straks gedaan door robots? De Bruyckere geeft aan dat wij zullen moeten kiezen waar we de mens nog willen zien. De koffiejuffrouw is vervangen door een automaat. Maar willen we in een cafe echt een bier en wijnautomaat? Blijkbaar niet anders had die daar al wel gestaan.

We zien op dit moment verschillende uitersten in succesvolle moderne scholen. Steiner scholen waar leerlingen tot hun veertiende niet in contact mogen komen met technologie. Maar als je leerlingen weghoudt van technologie die normaal is in de maatschappij maak je ze niet minder weerbaar en moet die leerling daar blij mee zijn. Het andere uiterste is een school waar leerlingen in een soort kantoortuinen met privé-cubicals waar leerlingen geheel in afzondering online leren. Je hebt dan maar 4 leraren nodig voor 200 leerlingen. Maar ja, leer je daar met mensen omgaan, leer dan echt samenwerken?

De Bruyckere sluit af dat een goed school het evenwicht moet brengen. Gebruik technologie waar het meerwaarde heeft. En een goede leraar brengt evenwicht, gebruikt technologie waar het het onderwijs verbetert. Maar de leraar is de mens die troost brengt, die inspiratie en bevlogenheid overbrengt, die boos is omdat hij of zij meer had verwacht van een leerling.

Het advies van De Bruyckere: breng evenwicht, gebruik technologie waar het meerwaarde heeft en breid het repertoire in je lessen uit.

Wil je meer lezen van Pedro de Bruyckere, volg dan zijn blog of lees een van zijn boeken “Ik was 10 in 2015”.

Na afloop van deze inspirerende lezing gingen de leraren van de SPOV zelf aan de slag in workshops in iXperium Nijmegen.

spov in ixperium   makeymakey  koen virtual

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*