Helder handvat voor po en vo in heel Nederland

30-12-2015 door Justine van den Berg

Herman Rigter is directeur ICT van de Verenigde Scholen J.A. Alberdingk Thijm (VSAT). De VSAT biedt primair en voortgezet onderwijs en heeft creatieve technologie als een van de speerpunten. De scholengroep en het iXperium/Centre of Expertise Leren met ict ontwikkelden samen de Schoolleiders- competenties Leidinggeven aan onderwijs met ict, volgens Rigter een ‘helder handvat voor primair en voortgezet onderwijs in heel Nederland’.

‘De beroepsstandaard en het beroepsprofiel beschrijven wat van schoolleiders wordt verwacht, maar slechts in algemene zin. Onze scholengroep had behoefte aan nadere specificaties, vooral ook voor leidinggeven aan leren en lesgeven met ict. Welke competenties zijn precies nodig? Dat moet je weten als je gericht vorm wilt geven aan leren en lesgeven met ict. De samenwerking met het iXperium heeft een eindproduct opgeleverd waar ik heel trots op ben: de schoolleiderscompetenties Leidinggeven aan onderwijs met ict zijn voor heel Nederland bruikbaar, in po en vo.’

Hoe kwam de samenwerking tot stand?
‘Op het moment dat ik contact zocht met het iXperium, was de VSAT bezig met het ontwikkelen van een opleiding voor schoolleiders. We bieden in totaal vijf modules, waarvan Innovatie & ICT – een speerpunt binnen de VSAT – er één is. Wij hadden de vraag: hoe bouwen we onze expertise verder uit? Het iXperium zit juist aan de aanbodkant: aan welke middelen hebben scholen en schoolleiders behoefte om leren en lesgeven met ict te integreren in onderwijs? Dan is de optelsom snel gemaakt. We besloten samen een lijst met competenties voor schoolleiders op te stellen.

Wat beogen de schoolleiders competenties precies?
‘De schoolleiderscompetenties bieden op twee manieren een handvat om leren en lesgeven met ict te integreren in het onderwijs. Op de eerste plaats fungeren de negen competenties als een soort van meetlat voor schoolleiders; die kunnen ermee bepalen waar ze staan en wat hun volgende stap zou kunnen zijn. Een afvinklijstje, als het ware. Daarnaast is het document ook een leidraad voor de inrichting van een opleiding: wat moet daar in ieder geval in zitten, voor je eigen ontwikkeling en voor die van de school?’

Negen verschillende vaardigheden: hoe kwamen ze tot stand en waar richten ze zich op?
‘De manier waarop de schoolleiderscompetenties zijn vormgegeven, sluit heel goed aan op de beroeps- standaard voor het po en op het beroepsprofiel voor het vo. Ook de Kennisbasis ict is meegenomen bij de uitwerking van de competenties. Dat betekent dat het eindresultaat breed inzetbaar is, in heel Nederland en in het basis- en voortgezet onderwijs. In totaal zijn er negen competenties. De eerste drie focussen op de eigen ict-vaardigheid van schoolleiders. Dan heb je het over instrumentele vaardigheid en over informatie- en mediavaardigheid. Competenties vier tot en met acht richten zich op het vormgeven van het onderwijs en de schoolorganisatie met behulp van ict. Die gaan bijvoorbeeld over visieontwikkeling, richting geven en ict-gebruik als middel voor een coherente organisatie van het primaire proces. De laatste competentie, de negende, concentreert op innovatief handelen.’

Welke verandering is sinds de ontwikkeling van de schoolcompetenties al zichtbaar?
‘De schoolleiderscompetenties gelden als belangrijk uitgangspunt voor de huidige module Innovatie & ICT binnen onze opleiding voor toekomstige schoolleiders. We hebben daarin nu bijvoorbeeld een duidelijke plek ingeruimd voor het bedenken en uitvoeren van een (beperkte) innovatie met ict, en het onderzoeken van de opbrengst daarvan. Dat laatste is heel belangrijk. Een vernieuwing die geen effect sorteert, moet je loslaten; een innovatie die niet volledig aanslaat, vraagt om aanpassing.’

Nog tips voor andere schoolleiders?
‘Wat ik andere scholen en schoolleiders graag wil meegeven, is dat ze vooral moeten samenwerken bij de professionalisering op het gebied van de inzet van ict. In ieder geval binnen hun eigen school of scholengroep. Al vertel je elkaar alleen maar wat je aan het doen bent. Zulke gesprekken leiden altijd tot kritische vragen, waar je vervolgens weer je voordeel mee kunt doen. Voor ons was de samenwerking met het iXperium van enorme meerwaarde; ik ben heel trots op het eindproduct en kan de schoolleiderscompetenties alleen maar van harte aanbevelen!’

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*